Αρχεία

ΑΓΙΟΙ ΣΑΡΑΝΤΑ

This category contains 31 posts

Η αρχαία πόλη Σωρεία και η Ιερά Μονή Θεοτόκου Σωρωνιάς

MONI  THEOTOKOU 2Στη θέση Μονής Σωρωνιάς σήμερα, εκείτο η αρχαία πόλη Σωρεία, η ύπαρξη της ιστορείται από τους πρώτους μετά Χριστόν αιώνες , η αρχαία πόλη αποτυπώθηκε για αρκετούς αιώνες ως σύμβολο πολιτισμού ,συνδεδεμένο με ‘’τις αδελφές Αγάπη, Πίστη, Σοφία’’ υπέρ της Ελληνορθόδοξης εκκλησίας.
Μέχρι τα μέσα του 16ου αιώνα, η αρχαία Σωρεία βρισκόταν ‘’εν ζωή’’, το 1522 η επιδημία σε ρόλο καταλύτη αφάνισε κάθε ζωντανό οργανισμό, κλείνοντας αιώνια την πύλη της αρχαίας πόλης Σωρείας. (σύμφωνα με το βιβλίο του Σωζομενού, βιβλ.Β΄, κεφ. Κε, εκδ. Παρισίων, σελ. 105 ) .

Μεγάλες ήτο και η λεηλασίες, επί Αλί Πασά αποκολλήθηκαν από ένα αρχαίο μνημείο δυο ογκώδεις πλάκες, καταγραφές από αρχαίες επιγραφές, τις οποίες μετέφερε στο Βουθρωτό και στο Λονδίνο μέσω ιστιοπλοϊκου από τον τότε αρμοστή της Κέρκυρας Μαιτλάνδ. (Στοιχεία από Βιβλ. Αθαν. Πετριδη: Κριτικαι Επιστασίαι, Πατραι 1866, σελ. 21).

Δυστυχώς, δεν ήταν η μόνη ανθρώπινη παρέμβαση, με το πέρας των αιώνων ,η ιστορική αυτή πόλη ακολούθησε την τεθλιμμένη οδό των διαφόρων κατακτητών, με άμεσο αποτέλεσμα, σήμερα, να μην υπάρχει διαθέσιμο κάποιο ιστορικό κομμάτι που να μαρτυρά την ύπαρξη αυτής.

Ιερά Μονή Koιμήσεως Θεοτόκου Σωρωνιάς

Το Μοναστήρι της Θεοτόκου ανήκει διοικητικά στις κοινότητες Πλάκας-Καινούριου της Επαρχίας Συνέχεια

Να γνωρίσουμε τα χωριά της Βορείου Ηπείρου: η Τρέμουλη

12188935_1493385927623785_5790422225539596303_nΗ Τρέμουλη είναι ένα από τα ένδεκα χωριά της επαρχίας Αλύκου, στο Νομό των Αγίων Σαράντα. Σήμερα εντάσσεται στο νέο Δόμο της Φοινίκης.
Απλώνεται απάνω σε έναν απαλό λοφίσκο, σε υψόμετρο 55 μ.. Απέχει 7 χιλιόμετρα ανατολικά των Αγ. Σαράντα, και δύο χλμ δεξιά της εθνικής οδού Αγ. Σαράντα-Μαυρομάτι
Κατά τον Αποστόλ Πάνγκο, στην Εγκυκλοπαίδεια Δελβίνου και Αγίων Σαράντα το χωριό πήρε το όνομα από την ελληνική λέξη «τρέμω», διότι, σύμφωνα την παράδοση το μέρος σειόνταν -έτρεμε πολύ. (tremul=lekundje).
Αναφέρεται για πρώτη φορά το 1852 ως τσιφλίκι με 10 σπίτια. Το 1896 εμφαίνεται με 8 οικογένειες και το 1923 με 7 οικογένειες. Στις επόμενες απογραφές διαφέρει ο αριθμός των οικογενειακή και των κατοίκων. Το 1913 έχει 105 κατοίκους, ενώ στην απογραφή του 1927 έχει 37 κατοίκους και το 1933 φθάνει τους 50.
Οι κάτοικοι του είναι όλοι ελληνικής καταγωγής.
Στην κορυφή της ράχης βρίσκεται η εκκλησία της Αγίας Βαρβάρας. Η παλιά εκκλησιά είναι κτισμένη στα τέλη του 17ου αιώνα. Πρόσφατα, τυχαία, βρεθήκαν τα παλιά ερείπια της γύρω στα 500 μέτρα πιο κάτω, που μαρτυρούν πως είναι πιο αρχαία. Στην εκκλησία αυτή, λειτουργούσε το κρυφό σχολείο, όπου παιδιά από το Αλύκο και τα γύρω χωριά μάθαιναν γράμματα. Ο παπα- Ζήσης και ο παπα -Γιώρης δύο ιερείς που λειτούργησαν καις την εκκλησία αυτή.
Και οι κάτοικοι αυτής της κοινότητας ανταποκρίθηκαν στο κάλεσμα και έλαβαν μέρος στον Αντιφασιστικό Αγώνα.
Μετά την απελευθερώσει ενώθηκαν σε γεωργικό συνεταιρισμό. Αργότερα με άλλα 11 χωριά και πιο αργότερα στον Ηνωμένο Γεωργικό Συνεταιρισμό της Φοινίκης με νοικοκυριά.
Και σε αυτό το χωριουδάκι βρήκε στέγη ο Συνέχεια

Να γνωρίσουμε τα χωριά της Βορείου Ηπείρου:Το Ελευθεροχώρι

Ελευθεροχώρι ΔελβίνουΣτη δυτική πλευρά του Πλατοβουνίου, που χωρίζει το νομό του Δελβίνου με του Αργυροκάστρου, στην κατηφόρα του αυχένα του βουνού αυτού από τη δύση, σε υψόμετρο 650 μ. και 5 χιλιόμετρα βόρεια της πόλης του Δελβίνου, έχει χτίσει την ιστορία του το χωριό Ελευθεροχώρι.
Ο ανώνυμος «νονός» που το ονόμασε έτσι με την συνένωση των δύο λέξεων: «ελευθερία + χωριό», δε γνωρίζει κανείς σε ποιον αιώνα έχει ζήσει.

Ιστορική αναδρομή

Πηγές από διάφορα έγγραφα μιλάνε για την ύπαρξη του Ελευθεροχωρίου από τον 16ο αιώνα. Το 1582 είχε 48 οικογένειες, το 1852 κατέβηκε σε 30 οικογένειες, το 1913 αριθμούσε 60 οικογένειες και 1 δάσκαλο, ενώ το 1926 είχε 79 οικογένειες. (σύμφωνα με τα αρχεία του αλβανικού κράτους).
Σύμφωνα με αυτή την πηγή το χωριό αποτελούνταν από τις παρακάτω φυλές:
Βάσο, Βότση, Δήμου, Δρόσο, Θωμά, Καζέλη, Καραμπέτση, Καρδάση, Κασιάρα, Κεραμά, Κόκου, Κουτσούκη, Κυριακή, Κωστάκη, Μάκο, Μούτσιο, Μπιζμπίκη, Μπράχο, Νικούλη, Ντούρο, Πάνο, Παππά, Τσιαλίκη, Τσέκο και Τσιρόκο.

Σύμφωνα με μια επίσημη επιστολή που έστελνε η υποπεριφέρεια του Δελβίνου στο Υπουργείο Οικονομικών το 1926, το Ελευθεροχώρι είχε 137 στρέμματα γης, 134 στρέμματα αμπελώνα και φρουτόδεντρα, 1343 στρέμματα βοσκοτόπια για το χωριό, 477 στρέμματα δάσος, 740 γιδοπρόβατα, 82 αγελάδες και 18 βόδια για δουλειά. Οι περισσότεροι κάτοικοι του χωριού ασχολούνταν με βιοτεχνία και εμπόριο στο Δέλβινο και μόνο μερικές οικογένειες επιβίωναν με τα έσοδα από την κτηνοτροφία.
Το 1957 συγκροτήθηκε ο γεωργικός συνεταιρισμός του χωριού και αργότερα ενώθηκε με το χωριό Κακοδίκι και Σοπότι (Βάρφαϊ) συγκροτώντας τον ενωμένο γεωργικό συνεταιρισμό του Ελευθεροχωρίου με κέντρο το χωριό μας. Ο γεωργικός συνεταιρισμός διαλύθηκε το 1990-1991. Όμως οι συνέταιροι από τη διάλυση του συνεταιρισμού δεν πήραν τις περιουσίες που πρόσφεραν στην συγκρότηση του, αλλά έγινε ένα πολύ κακό μοίρασμα, το οποίο τώρα με το πέρασμα του χρόνου πρέπει να Συνέχεια

Να γνωρίσουμε τα χωριά της Βορείου Ηπείρου: Το Αλύκο

martyres-alykou-660x330Ήταν το διοικητικό κέντρο της επαρχίας Αλύκου, σήμερα ανήκει στο δήμο Φοινίκης. Απλώνεται απάνω σ’ ένα μαλακό λόφο σε υψόμετρο 60 μέτρα, 2 χιλιόμετρα δεξιά του αυτοκινητόδρομου Δέλβινο-Κονίσπολη, 6,5 χιλιόμετρα ανατολικά των Αγ. Σαράντα.

Κατά τον Απόστολο Πάγκο, πήρε αυτό το όνομα από τον κτηματία Αλή, που το θεμελίωσε. Η δεύτερη εκδοχή συνδέει το όνομά του με το άγριο ζώο, το λύκο, επειδή ο λόφος ήταν πυκνοφυτεμένος και είχε πολλούς λύκους. Μια άλλη εκδοχή συνδέει το όνομα με τις αλυκές που έκαναν στον κάμπο οι κάτοικοί του. Σήμερα οι νέοι Αλυκιώτες συνηθίζουν να το ονομάζουν Αλυκές.

Κατοικείται από ελληνικής καταγωγής κατοίκους.

Στην απογραφή του 1852 αναφέρεται με 32 οικογένειες. Βάσει της απογραφής του 1913 είχε 17 σπίτια με 150 κατοίκους, το 1923 είχε 46 σπίτια με 304 κατοίκους και το 1927 είχε 311 κατοίκους.

Δύο φορές οι κάτοικοί του ξεσηκωθήκαν κατά του Ιταλού Αρτούρο Ορλεάντι διότι αγόρασεκτήματα από τους αγάδες και δημιούργησε επιχείρηση με οπωροφόρα δέντρα και αμπέλια και έβαζε μεγάλους φόρους στους Συνέχεια

Να γνωρίσουμε τα χωριά της Βορείου Ηπείρου: Το Τσαούσι

Το Τσαούσι είναι μία από τις έντεκα κοινότητες της επαρχίας του Αλύκου. Σήμερα εντάσσεται στο δήμο Φοινίκης.image1
Απλώνεται πάνω σε μια ράχη με υψόμετρο 40 μ., στην δεξιά πλευρά της εθνικής οδού Κρανιά-Μαυρομάτι και γύρω στα 7 χλμ νοτιοανατολικά της πόλης των Αγίων Σαράντα.
Πήρε αυτό το όνομα από τον αξιωματικό του οθωμανικού στρατού, Τσαούση (Caush) που το πήρε σαν κτήμα για τις υψηλές υπηρεσίες προς την Αυτοκρατορία. Αναφέρεται για πρώτη φορά σαν τσιφλίκι το 1852 με 13 σπίτια. Βάση της απογραφής του 1913 είχε 100 κατοίκους, ενώ το 1923 είχε 30 σπίτια με 178 κατοίκους. Το 1927 φθάνει τους 200 κατοίκους.
Οι κάτοικοί του είναι όλοι ελληνικής καταγωγής.
Οι κάτοικοί του πήραν μέρος στον Αντιφασιστικό Αγώνα, δίνοντας κι έναν μάρτυρα, στον αγώνα αυτών, τον Μήτρο Μπώρο.
Το Τσαούσι μεγάλωσε κι έγινε Κεφαλοχώρι. Τα περισσότερα γεγονότα αυτής της περιόδου σχετίζονται με το πρόσωπο του καπετάν Θύμιο Λιώλη.
Αφού διώχτηκε από την Κρανιά, μετά τη δολοφονία του αγά της Κρανιάς από τον Θύμιο, η οικογένεια ήρθε και εγκαταστάθηκε στο Τσαούσι. Ο Θύμιος βγήκε στο κλαρί και έγινε ο άσπλαχνος εχθρός των Τουρκαλβανών μπέηδων και αγάδων, και θερμός υποστηριχτής των ακτημόνων γεωργών. Χάρη στην παλικάρια, τους αγώνες, τις μονομαχίες που έδωσε έγινε ένας ζωντανός θρύλος.
Ο Θύμιος το 1944 αναγκάστηκε να δραπετεύσει στην Ελλάδα, ενώ όλα τα πυρά έπεσαν στην οικογένεια Λιώλη.
Το 1949 συλλαμβάνονται τέσσερα εξαδέλφια: Ο Πέτρος Λιώλης, ο Κώτσης Λιώλης, ο Σωτήρης Λιώλης και ο Γιάννης Λιώλης. Κατηγορήθηκαν πως είχαν αλληλογραφία με τον Θύμιο. Κρατήθηκαν και βασανίστηκαν για τρεις ολόκληρους μήνες στα κομμουνιστικά κολαστήρια.
Αργότερα κρατείται στον καλιά του Αργυροκάστρου, χωρίς δίκη, για τέσσερα χρόνια ο γέροντας Κώστας Κόκκαλης και επιστρέφει στο χωριό χωρίς μουστάκι και δόντια, αφού του τα αφαίρεσαν τρίχα την Συνέχεια

Να γνωρίσουμε τα χωριά της Βορείου Ηπείρου: το Καινούργιο

image1 (1)Χωριό της επαρχίας του Αλύκου, σήμερα ανήκει στο Δήμο της Φοινίκης. Απλωμένο σε μια ράχη σε υψόμετρο 100 μ., έξι χιλιόμετρα νοτίων των Αγ. Σαράντα, στη μέση του αυτοκινητόδρομου Τσούκα –Μουρσί -Σκάλα.
Οι κάτοικοί του είναι όλοι ελληνικής καταγωγής.
Το χωριό είναι αρχαίο και οι ρίζες του δεν έχουν σχέση με την σημερινή τοποθεσία.Μέχρι τα τέλη του 18ου αιώνα απλώνονταν στις όχθες της λίμνης του Βουθρωτού, μετά μετακόμισαν εκεί που είναι σήμερα. Το όνομά του από το καινούργιο=νέο χωριό.
Σύμφωνα με τις οθωμανικές στατιστικές το 1852 το χωριό ήταν τσιφλίκι με 13 σπίτια. Βάσει της απογραφής του 1913 είχε 13 σπίτια με 165 κατοίκους, ενώ το 1923 κατέβηκε στα 12 σπίτια με 95 κατοίκους. Το 1935 έχει 14 οικογένειες με 112 κατοίκους που πλήρωναν 65 χρυσά φράγκα οικοδομών και 295 ζώων. Η οικονομική κατάσταση πενιχρότατη.
Κατά τις εξεγέρσεις του 1862-1866 οι κάτοικοί του διακρίθηκαν για τους αγώνες για ελευθερία και ανεξαρτησία.
Από το χωριό αυτό κατάγεται ο καπετάν Θωμάς Σπύροςπου έζησε στα χρόνια 1830 – 1880. Αγωνίστηκε στον αγροτικό ξεσηκωμό (1862 – 1864).
Το χωριό αναγνωρίστηκε ως Κεφαλοχώρι από την Υψηλή Πύλη της Κωνσταντινούπολης. Όπως και τα άλλα κεφαλοχώρια, υποχρεούνταν να εκτελεί μόνο εντολές με υπογραφή Σουλτάνου.
Ο Καπετάνιος πήρε την απόφαση: «Πρέπει να πάρω μακρινό ταξίδι. Δεν πάω στην Πόλη να αποκτήσω φήμη και αξιάδα, πάω γιατί στα Συνέχεια

Να γνωρίσουμε τα χωριά της Βορείου Ηπειρου: Επαρχία Μεσοποτάμου – Η Κρανιά

image2Η Κρανιά είναι το μεγαλύτερο χωριό στην επαρχία Μεσοποτάμου, νομού Δελβίνου. Είναι χτισμένο επάνω σε ένα λόφο, σε 65 μ. υψόμετρο, σε σχήμα ακανόνιστου αστεριού, όπου κάθε ακτίνα του αστεριού αποτελεί και μια συνοικία, 7,5 χμ ανατολικά της πόλης των Αγ. Σαράντα, αριστερά της εθνικής οδού Αγ. Σαράντα- Γεφύρι της Κρανιάς-Μαυρομάτι. Οι κάτοικοί του είναι όλοι ελληνικής καταγωγής και χριστιανοί ορθόδοξοι.
Από τους αρχαίους ιστορικούς αναφέρεται ως πόλη με το όνομα «Ελίκρανον». Ακόμα και σήμερα βρίσκονται τα ερείπιά του. Ο γερμανός ιστορικός Freidiler Haus στη μελέτη του: «Η Ήπειρος στην αρχαιότητα» μεταξύ άλλων αναφέρει πως κοντά στη Φοινίκη πρέπει να ήταν και το «Ελίκρανον» όπου αναφέρει και ο Πολύβιος το 477. Ακόμα το Ελίκρανον αναφέρεται ως το σημείο που τον 3 αιώνα π.Χ. οι σύμμαχοι των Ηπειρωτών, οι Αιτωλοί, ήρθαν σε βοήθεια τους, για να αντισταθούν ενάντια στην εκστρατεία των Αρδιανών. Οι στρατιές ήρθαν ως το Ελίκρανον, που όπως λέει ο Ευαγγελίδης στο βιβλίο του: «Οι αρχαίοι κάτοικοι της Ηπείρου», μαζί με το Βουθρωτό και τη Φοινίκη, είναι γνήσιες αρχαίες ελληνικές λέξεις. Συνέχεια

Να γνωρίσουμε τα χωριά της Βορείου Ηπείρου: Η Γέρμα

Είναι ένα χωριό της επαρχίας του Αλύκου, σήμερα του Δήμου Φοινίκης. Εκτείνεται ανατολικά μιας καταπράσινηςράχης σε υψόμετρο 140μ. Τοποθετημένοδεξιά του αυτοκινητόδρομου Γέφυρα Κρανιάς – Κονίσπολη, 9,5 χιλιόμετρα ανατολικά των Αγίων Σαράντα.
Σύμφωνα τον Γρηγόρη Κατσαλίδα, ετυμολογείται από το ρήμα – γέρνω = πλαγιάζω, ξαπλώνομαι (επειδή είναι χτισμένο στην πλαγιά, στο γέρμα του λόφου).
Κατά του ΑπόστoλουΠάνγκου ετυμολογείται από τον καλόγερο Γερόνιμο Μιχάλη(ονομαστός για τη μόρφωση και τις γνώσεις του. Αυτός έχει αγιογραφήσει το μοναστήρι της Παναγιάς στην Κακομαία και της Κάμμενας στο Δέλβινο).
Μια τρίτη εκδοχή από την ελληνική λέξη «γέρμα», που σημαίνει ηλιοβασίλεμα.
Κατοικείται από ελληνικής καταγωγής κατοίκους.
Η ανακάλυψη μερικών αρχαίων αντικειμένων μαρτυρεί ότι ήταν κατοικήσιμο από την Συνέχεια

Να γνωρίσουμε τα χωριά της Βορείου Ηπείρου: Η Άνω Λεσινίτσα

image1

image2Ορεινό χωριό στην επαρχία της Δίβρης, σε υψόμετρο 825 μ, 21 χλμ ανατολικά των Αγ. Σαράντα.

Το όνομα «Λεσινίτσα» είναι όνομα δύο γειτονικών χωριών: Κάτω και Άνω Λεσινίτσα. Είναι λέξη σλάβικη που σημαίνει λεφτοκαρυά, γιατί ο τόπος είχε πολλές λεφτοκαρυές. Γνωρίζεται με το όνομα αυτό από τον Μεσαίωνα. Γι’ απύρωτη φορά αναφέρεται στις καταγραφές του Οθωμανικού καταλόγου του 1432 με 6 οικογένειες, το 1852 με 60 οικογένειες. Το 1913 είχε 642 κατοίκους και το 1927 είχε 120 σπίτια με 663 κατοίκους.

Η παράδοση αναφέρει ότι στη θέση «Σιάδια» υπήρξε χωριό που ερημώθηκε και λέγονταν «Θεοτόκιο», όπου οι κάτοικοι μετακόμισαν και εγκαταστάθηκαν στην σημερινή θέση του χωριού.

Οι κάτοικοί της είναι όλοι ελληνικής Συνέχεια

Να γνωρίσουμε τα χωριά της Βορείου Ηπειρου: Η Επαρχία Μεσοποτάμου

image1Η επαρχία Μεσοποτάμου συμπεριλαμβάνει 15 χωριά και συγκεκριμένα: το Μεσοπόταμο, την Κρανιά, το Κώσταρι, το Μπραϊλάτι, το Συρακάτι, τη Λύβηνα, το Βελιάχοβο, τη Δρόβιανη, τη Μουζίνα, την Πετσά, τους Κρόγγους, τη Μπίστριτσα, την Αρδάσοβα και το Μαραφέντι και βρίσκεται 4 χμ νοτίου της πόλης του Δελβίνου, 11 χμ μακριά από την παραλιακή και τουριστική πόλη των Αγ. Σαράντα και 43 χμ από την πόλη μουσείο του Αργυροκάστρου.

Από γεωγραφική άποψη, τον αριθμό των κοινοτήτων, τις φυσικές ομορφιές, τις μορφωτικές, ιστορικές και γεωφυσικές πηγές, η επαρχία Μεσοποτάμου, είναι μία από τις κυριότερες επαρχίες της Βορείου Ηπείρου Συνέχεια

Αρέσει σε %d bloggers: